“Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực
chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia” – chủ đề Ngày
Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan
quản lý mà còn gợi mở một hướng đi thiết thực đối với mỗi nhà trường: chuyển
đổi số phải tạo ra những thay đổi thực chất trong dạy học, quản lý và phục vụ
học sinh, phụ huynh.
Trong tiến trình đổi mới giáo dục, công nghệ số đang ngày càng trở thành
một phần tự nhiên của hoạt động nhà trường. Đối với trường TH&THCS Thanh
Trì, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa máy tính, phần mềm hay các nền tảng
trực tuyến vào sử dụng, mà quan trọng hơn là thay đổi cách tổ chức công
việc, cách dạy, cách học và cách kết nối giữa nhà trường – giáo viên – học sinh
– phụ huynh theo hướng thuận tiện, hiệu quả và an toàn hơn.
Từ lớp học truyền thống đến lớp học số
linh hoạt
Trong công tác giảng dạy, chuyển đổi số đang mở ra nhiều phương thức tổ
chức dạy học sinh động và phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh.
Nếu trước đây kiến thức chủ yếu được truyền tải thông qua sách giáo khoa,
bảng viết và lời giảng của giáo viên thì ngày nay, một bài học có thể được mở
rộng bằng hình ảnh, video, mô phỏng, sơ đồ tư duy, câu hỏi tương tác, học liệu
số và các nhiệm vụ học tập trực tuyến.
Giáo viên có thể chủ động xây dựng kho học liệu điện tử, trình chiếu hình
ảnh trực quan, sử dụng video thí nghiệm, mô phỏng các hiện tượng khó quan sát
trong thực tế; tổ chức câu hỏi tương tác để kiểm tra mức độ hiểu bài của học
sinh ngay trong tiết học. Với những nội dung phù hợp, các công cụ trí tuệ nhân
tạo cũng có thể được giáo viên khai thác để hỗ trợ xây dựng câu hỏi, phân hóa
nhiệm vụ học tập, gợi ý học liệu hoặc tạo các tình huống học tập mới.
Điều quan trọng là công nghệ không thay thế vai trò của người thầy.
Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi được sử dụng đúng mục đích sư phạm, giúp
giáo viên có thêm công cụ để tổ chức hoạt động học tập và giúp học sinh được
học tập chủ động hơn.
Một tiết học có ứng dụng công nghệ không nhất thiết phải thật nhiều hiệu
ứng hay sử dụng thật nhiều phần mềm. Đôi khi, chỉ một đoạn video đúng thời
điểm, một hình ảnh trực quan, một câu hỏi tương tác hay một học liệu được chuẩn
bị phù hợp cũng có thể làm cho bài học trở nên gần gũi và dễ hiểu hơn.
Chuyển đổi số để mỗi học sinh có thêm
cơ hội tự học
Một trong những giá trị thiết thực của chuyển đổi số là tạo điều kiện để
học sinh không chỉ học trong giờ học mà còn có thể tiếp tục học tập ngoài
lớp học.
Thông qua các nền tảng số phù hợp, giáo viên có thể cung cấp học liệu,
giao nhiệm vụ, hướng dẫn ôn tập và nhận sản phẩm học tập của học sinh. Học sinh
có thể xem lại bài giảng, khai thác tài liệu, thực hiện nhiệm vụ hoặc tự kiểm
tra kiến thức theo khả năng và thời gian của mình.
Đặc biệt, với học sinh còn gặp khó khăn trong một số nội dung, học liệu
số có thể giúp các em có thêm cơ hội học lại, xem lại và luyện tập nhiều lần.
Với học sinh có năng lực tốt hơn, môi trường số lại mở ra khả năng tìm hiểu
thêm, mở rộng kiến thức và thực hiện những nhiệm vụ học tập ở mức độ cao hơn.
Như vậy, chuyển đổi số góp phần từng bước chuyển từ tư duy “giáo viên
dạy – học sinh tiếp nhận” sang “giáo viên tổ chức – học sinh chủ động
học tập”.
Từ hồ sơ giấy đến quản lý nhà trường
trên môi trường số
Chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong lớp học mà còn đang tạo ra những
thay đổi rõ nét trong công tác quản lý nhà trường.
Việc sử dụng các phần mềm, hệ thống quản lý và kho dữ liệu điện tử giúp
giảm bớt những công việc thủ công, hạn chế việc lưu trữ hồ sơ phân tán và hỗ
trợ cán bộ quản lý có thể theo dõi thông tin nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Trong hoạt động chuyên môn, giáo viên có thể xây dựng, lưu trữ và chia sẻ
kế hoạch giáo dục, kế hoạch bài dạy, học liệu và các sản phẩm chuyên môn trên
môi trường số. Những dữ liệu được tổ chức khoa học không chỉ phục vụ công việc
hiện tại mà còn tạo thành nguồn tư liệu có giá trị cho những năm học tiếp theo.
Trong công tác quản lý học sinh, dữ liệu số giúp nhà trường thuận lợi hơn
trong việc cập nhật, tổng hợp và khai thác thông tin phục vụ quản lý. Khi dữ
liệu được sử dụng đúng cách, người quản lý có thêm cơ sở để theo dõi tình hình
học tập, rèn luyện và kịp thời phối hợp với giáo viên, phụ huynh nhằm hỗ trợ
học sinh.
Đó chính là sự chuyển biến quan trọng: từ quản lý dựa nhiều vào giấy
tờ sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ xử lý công việc theo từng khâu riêng lẻ
sang kết nối thông tin giữa các bộ phận.
Kết nối nhà trường – gia đình nhanh
chóng, thuận tiện hơn
Một nhà trường hiện đại không thể thiếu sự đồng hành của phụ huynh.
Chuyển đổi số tạo thêm nhiều kênh để nhà trường và gia đình trao đổi thông tin
nhanh chóng, kịp thời.
Thông qua các nền tảng số phù hợp, giáo viên có thể thông tin về tình
hình học tập, nhiệm vụ học tập, những lưu ý cần thiết; phụ huynh có thể trao
đổi với giáo viên và đồng hành cùng con trong quá trình học tập.
Tuy nhiên, chuyển đổi số trong giao tiếp nhà trường – gia đình cũng cần
được thực hiện trên nguyên tắc đúng mục đích, đúng thời điểm và tôn trọng
quyền riêng tư. Việc sử dụng công nghệ không có nghĩa là mọi thông tin đều
phải đưa lên môi trường mạng. Nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh cần
có ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, tài khoản và thông tin của học sinh.
Đưa kỹ năng số trở thành một phần của
năng lực học sinh
Một mục tiêu quan trọng của chuyển đổi số trong giáo dục không phải chỉ
là giúp học sinh biết sử dụng thiết bị điện tử, mà là hình thành năng lực sử
dụng công nghệ một cách thông minh, có trách nhiệm và an toàn.
Học sinh cần biết tìm kiếm thông tin, lựa chọn nguồn tin đáng tin cậy, sử
dụng công cụ số để học tập, tạo sản phẩm, hợp tác với bạn bè và giải quyết vấn
đề. Đồng thời, các em cũng cần được trang bị kỹ năng bảo vệ tài khoản, dữ liệu
cá nhân, nhận biết thông tin giả, nhận diện các nguy cơ lừa đảo và ứng xử văn
minh trên không gian mạng.
Đây cũng là nội dung được đặt ra trong kế hoạch chuyển đổi số trên địa
bàn xã Thanh Trì năm 2026, trong đó các trường học được yêu cầu tuyên truyền kỹ
năng số, kỹ năng sử dụng Internet an toàn, bảo vệ thông tin cá nhân và hướng
dẫn giáo viên, học sinh, phụ huynh khai thác các nền tảng số phục vụ dạy học,
học tập và trao đổi thông tin.
Trí tuệ nhân tạo – công cụ mới, trách
nhiệm mới
Cùng với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những cơ hội mới cho
giáo dục.
Giáo viên có thể sử dụng AI như một trợ lý để tham khảo ý tưởng, xây dựng
câu hỏi, tạo tình huống học tập, hỗ trợ phân hóa nhiệm vụ hoặc phát triển học
liệu. Học sinh có thể sử dụng AI để tìm hiểu kiến thức, đặt câu hỏi, gợi ý cách
giải quyết vấn đề và hỗ trợ quá trình tự học.
Tuy nhiên, AI không phải là “chiếc máy làm bài thay học sinh” và cũng
không phải là công cụ để giáo viên phó mặc việc dạy học.
Nhà trường cần hướng học sinh sử dụng AI có mục đích: biết đặt câu hỏi,
biết kiểm chứng thông tin, biết nhận diện câu trả lời chưa chính xác và quan
trọng nhất là phải hình thành năng lực tư duy độc lập. Một sản phẩm học tập có
sự hỗ trợ của AI chỉ thực sự có ý nghĩa khi học sinh hiểu, kiểm tra, chỉnh sửa
và chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình.
Vì vậy, cùng với việc ứng dụng AI, giáo dục về đạo đức số, trách nhiệm
số và an toàn số cũng cần được quan tâm.
Chuyển đổi số bắt đầu từ những việc
rất nhỏ
Chuyển đổi số đôi khi được hình dung là những hệ thống công nghệ lớn,
những phòng học hiện đại hay những phần mềm phức tạp. Nhưng trong thực tế
trường học, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc rất gần gũi:
Một giáo viên chủ động xây dựng học liệu số để học sinh xem lại bài.
Một tổ chuyên môn chia sẻ kho tài liệu dùng chung thay vì mỗi người làm
lại từ đầu.
Một nhiệm vụ học tập được tổ chức trên nền tảng số để học sinh có thể
thực hiện ngoài giờ học.
Một biểu mẫu điện tử giúp giảm thời gian tổng hợp thông tin.
Một cuộc trao đổi với phụ huynh được thực hiện nhanh chóng, đúng nội
dung.
Một học sinh biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.
Một giáo viên biết sử dụng AI nhưng luôn kiểm tra và chịu trách nhiệm về
nội dung mình đưa vào bài dạy.
Những việc nhỏ ấy, khi được thực hiện thường xuyên và đồng bộ, sẽ tạo nên
sự thay đổi lớn trong hoạt động của nhà trường.
An toàn số là nền tảng của chuyển đổi
số
Càng sử dụng nhiều công nghệ, yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin càng trở
nên quan trọng.
Mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh cần có ý thức bảo vệ tài
khoản cá nhân, mật khẩu, mã xác thực, dữ liệu và thông tin riêng tư. Không tùy
tiện cung cấp thông tin cá nhân; không truy cập các đường dẫn không rõ nguồn
gốc; không cài đặt ứng dụng đáng ngờ; đồng thời cần biết nhận diện những dấu
hiệu bất thường và các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.
Kế hoạch của UBND xã Thanh Trì cũng nhấn mạnh việc bảo vệ tài khoản,
thiết bị, dữ liệu cá nhân và nâng cao khả năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo
trực tuyến.
Với học sinh, đây không chỉ là kỹ năng sử dụng Internet mà còn là một
phần quan trọng của năng lực công dân trong xã hội số.
Cùng chung tay xây dựng trường học số
Chuyển đổi số trong trường học không phải nhiệm vụ riêng của cán bộ quản
lý, giáo viên hay bộ phận công nghệ thông tin. Đó là quá trình cần sự tham gia
của tất cả thành viên trong nhà trường.
Ban Giám hiệu định hướng và tổ chức thực hiện.
Giáo viên chủ động đổi mới phương pháp dạy học và khai thác công cụ số.
Học sinh tích cực, chủ động và có trách nhiệm trong môi trường số.
Nhân viên từng bước số hóa và tối ưu hóa công việc.
Phụ huynh đồng hành, hỗ trợ con sử dụng công nghệ đúng mục đích và an
toàn.
Mỗi người một việc, mỗi ngày một thay đổi nhỏ, chuyển đổi số sẽ không còn
là một khẩu hiệu mà trở thành một phần của đời sống nhà trường.
Đích đến của chuyển đổi số không phải là có thật nhiều phần mềm, thật
nhiều thiết bị hay thật nhiều dữ liệu. Đích đến quan trọng hơn là dạy học
hiệu quả hơn, quản lý khoa học hơn, phục vụ học sinh và phụ huynh tốt hơn, đồng
thời tạo ra một môi trường giáo dục hiện đại, an toàn và nhân văn.
Với tinh thần chủ động, sáng tạo và phù hợp với điều kiện thực tế, trường
TH&THCS Thanh Trì từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong dạy học và
quản lý, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng trường học hiện đại trong thời
đại số.
Chuyển đổi số – bắt đầu từ nhận thức, đi vào hành động và được đo bằng
những giá trị thực chất mà người dạy, người học và nhà trường cùng nhận được. TH&THCS Thanh Trì – chủ động chuyển đổi, sáng tạo trong dạy học, hiệu quả
trong quản lý, an toàn trong môi trường số.”
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português